NDI ხელისუფლებას თვითმმართველი ქალაქების შემცირების გამო აკრიტიკებს

NDI-ი საქართველოს ხელისუფლებას თვითმმართველობის რეფორმის და 7 თვითმმართველი ქალაქის გაუქმების გადაწყვეტილების გამო აკრიტიკებს:

"თვითმმართველობა 12 თვითმმართველი ქალაქის და 59 თვითმმართველი თემისგან შედგება. თითოეული თვითმმართველი ერთეული საკრებულოს და ადგილობრივ აღმასრულებელს ირჩევს. არჩევნებამდე ოთხი თვით ადრე, ხელისუფლებამ ცვლილებები წარადგინა. ერთ-ერთი ცვლილება 7 თვითმმართველი ქალაქის მეზობელ თემებთან შეერთებას გულისხმობს. ამომრჩევლები აირჩევენ 64 საკრებულოს (ნაცვლად 71-ისა), ასევე 5 თვითმმართველი ქალაქის მერს (ნაცვლად 12-ისა) და 59 თვითმმართველ თემს.

საკრებულოები შედგება პროპორციული წესით არჩეული და ერთმანდატიანი ოლქებიდან მაჟორიტარული წესით არჩეული წევრებისგან. საკრებულოების მაჟორიტარულ ოლქებს შორის ხმის თანაბრობის პრინციპი დაცული არ არის. ქალაქების მაჟორიტარული ოლქების ხმებს მეზობელ თემებთან შედარებით ნაკლები ძალა აქვს. პარლამენტმა რეფორმები მიიღო. პრეზიდენტმა საკანონმდებლო ცვლილებებს ვეტო დაადო. მმართველ პარტიას პარლამენტში საკონსტიტუციო უმრავლესობა ჰყავს და პარლამენტს ვეტოს დაძლევა შეუძლია.

დამოუკიდებელი დამკვირვებლების და ოპოზიციური პარტიების თანახმად, რეფორმების შემუშავების პროცესი წარიმართა ნაჩქარევად, აკლდა გამჭვირვალობა და საკმარისად არ უზრუნველყოფდა მხარეთა ჩართულობას. 150-მდე ორგანიზაციამ ხელისუფლებას თვითმმართველ ქალაქებზე გადაწყვეტილების შეცვლისკენ მოუწოდა. შეშფოთება გამოთქვეს, რომ ცვლილებები ქალაქებში ადგილობრივ მოქალაქეებსა და არჩეულ თანამდებობის პირებს შორის დისტანციას გაზრდიდა. 9 არასამთავრობო ორგანიზაციამ სასამართლოს პარლამენტის გადაწყვეტილების გაუქმების მოთხოვნით მიმართა, იმ მოტივით, რომ სავალდებულო საჯარო კონსულტაციები არ ჩატარდა. არასამთავრობო ორგანიზაციები და თითქმის ყველა კვალიფიციური პარტია მოუწოდებდნენ პრეზიდენტს, რეფორმისთვის ვეტო დაედო.

განსაკუთრებით შემაშფოთებელია რეფორმების განხორციელების დრო - არჩევნებამდე რამდენიმე თვით ადრე. რეფორმების სასწრაფოდ გატარების საჭიროება დელეგაციისთვის სათანადოდ განმარტებული არ იყო. საკანონმდებლო ინიციატივის შემუშავებაში ჩართული არჩეული თანამდებობის პირებიც კი აღიარებდნენ, რომ საჭიროა უფრო სტრატეგიული, კარგად შესწავლილი და სისტემური მიდგომა, რათა უზრუნველყოფილი იყოს ხმის თანაბრობის პრინციპი და თანხების სამართლიანი და ეფექტური გადანაწილება. ხელისუფლების წარმომადგენლებმა განაცხადეს, რომ იგეგმება თვითმმართველობისთვის გამოყოფილი თანხების მნიშვნელოვანი გაზრდა.

არასამთავრობო ორგანიზაციების, პარტიების და თვითმმართველობების წარმომადგენლებმა გამოხატეს შეშფოთება 7 თვითმმართველი ქალაქის მიმდებარე თემებთან შერწყმის შესაძლო შედეგებზე. ქალაქების მიერ საკუთარი ბიუჯეტის და ადგილობრივ დონეზე მიღებული გადაწყვეტილებების კონტროლი შემცირდება. 6 ქალაქში მნიშვნელოვნად შემცირდება ხმის თანაბრობის პრინციპი, მაჟორიტარულ თემებთან შედარებით. ზუგდიდს, სადაც 50 000-მდე რეგისტრირებული ამომრჩეველია, საკრებულოში 5 მაჟორიტარი ეყოლება, ზუგდიდის მიმდებარე თემს, 70 000 რეგისტრირებული ამომრჩევლით - 30. ეს ზუგდიდის თემის მაჟორიტარულ ოლქებს ზუგდიდის მაჟორიტარულ ოლქებთან შედარებით 4-ჯერ მეტ ხმას მიაკუთვნებს. საკანონმდებლო პროცესში ჩართულმა პარლამენტარებმა არ უარყვეს ხმათა უთანაბრობის საკითხი. არასამთავრობო ორგანიზაციებმა და ოპოზიციურმა პარტიებმა ხაზი გაუსვეს, რომ ცვლილება ქალაქებში მმართველი ძალის კლებადი მხარდაჭერით არის გამოწვეული.

პარტიებს, კანდიდატებს და ამომრჩევლებს არ აქვთ ნათელი წარმოდგენა, რა ტიპის საარჩევნო სისტემით ჩატარდება არჩევნები".

NDI-ს ანგარიში.

NDI-ის წინასაარჩევნო მონიტორინგის მისიამ თვითმმართველობის არჩევნებისთვის სამზადისი შეაფასა და რეკომენდაციები წარადგინა.

მისიამ ანგარიში ერთკვირიანი დაკვირვების შედეგად მოამზადა.

მისია შეხვდა "ქართულ ოცნებას", "პატრიოტთა ალიანსს", "ევროპულ საქართველოს", თბილისის მერობის დამოუკიდებელ კანდიდატ ალეკო ელისაშვილს, პრემიერს, პრეზიდენტს და მედიას.

მისიას "ეროვნული წვლილი დემოკრატიისთვის" (NED) და აშშ-ს საერთაშორისო განვითარების სააგენტო (USAID) აფინანსებს.