აშშ-ირანის ურთიერთგაგების მემორანდუმის სრული ტექსტი

ქვემოთ მოცემულია აშშ-ირანის ურთიერთგაგების მემორანდუმის სრული ტექსტი, რომელიც ჟურნალისტებთან ბრიფინგზე აშშ-ის ადმინისტრაციის მაღალჩინოსანმა წარადგინა. ინფორმაციას ამის შესახებ გამოცემა TIME-ი ავრცელებს.

1. ამ ურთიერთგაგების მემორანდუმზე ხელმოწერით, ამერიკის შეერთებული შტატები, ირანის ისლამური რესპუბლიკა და მიმდინარე ომში მათი მოკავშირეები აცხადებენ სამხედრო ოპერაციების დაუყოვნებლივ და სამუდამო შეწყვეტის შესახებ ყველა ფრონტზე, მათ შორის ლიბანში, და იღებენ ვალდებულებას, ამიერიდან არ წამოიწყონ არანაირი ომი ან სამხედრო ოპერაცია ერთმანეთის წინააღმდეგ, თავი შეიკავონ ერთმანეთის მიმართ ძალის გამოყენებისგან ან ძალის გამოყენების მუქარისგან და უზრუნველყონ ლიბანის ტერიტორიული მთლიანობა და სუვერენიტეტი. საბოლოო შეთანხმება დაადასტურებს ომის სამუდამო შეწყვეტას ყველა ფრონტზე, მათ შორის ლიბანში, და ამ პუნქტის სხვა დებულებებს.

2. ამერიკის შეერთებული შტატები და ირანის ისლამური რესპუბლიკა იღებენ ვალდებულებას, პატივი სცენ ერთმანეთის სუვერენიტეტსა და ტერიტორიულ მთლიანობას და თავი შეიკავონ ერთმანეთის შიდა საქმეებში ჩარევისგან.

3. ამერიკის შეერთებული შტატები და ირანის ისლამური რესპუბლიკა იღებენ ვალდებულებას, აწარმოონ მოლაპარაკებები და მიაღწიონ საბოლოო შეთანხმებას მაქსიმუმ 60 დღეში; ეს ვადა შეიძლება გაგრძელდეს ორმხრივი თანხმობით.

4. ამ ურთიერთგაგების მემორანდუმის ხელმოწერისთანავე, ამერიკის შეერთებული შტატები დაიწყებს საზღვაო ბლოკადის, ასევე ირანის ისლამური რესპუბლიკის წინააღმდეგ მიმართული ნებისმიერი სახის დაბრკოლების გაუქმებას და სრულად შეწყვეტს საზღვაო ბლოკადას 30 დღის ვადაში. ამ პერიოდში გემების მიმოსვლა აღდგება ომამდელი ტრაფიკის პროპორციულად ირანის ისლამური რესპუბლიკის მიერ. გარდა ამისა, ამერიკის შეერთებული შტატები იღებს ვალდებულებას, საბოლოო შეთანხმებიდან 30 დღის ვადაში გაიყვანოს თავისი ძალები ირანის ისლამური რესპუბლიკის სიახლოვიდან.

5. ამ ურთიერთგაგების მემორანდუმის ხელმოწერისთანავე, ირანის ისლამური რესპუბლიკა მაქსიმალურ ძალისხმევას მიმართავს, რათა უზრუნველყოს კომერციული გემების უსაფრთხო გადაადგილება საფასურის გარეშე 60 დღის განმავლობაში, მხოლოდ სპარსეთის ყურიდან ომანის ზღვამდე და პირიქით. კომერციული გემების მიმოსვლა დაუყოვნებლივ დაიწყება და, ტექნიკური და სამხედრო დაბრკოლებების აღმოფხვრისა და ირანის ისლამური რესპუბლიკის მიერ ნაღმების გაწმენდის აუცილებლობის გათვალისწინებით, სრულად ამოქმედდება 30 დღის ვადაში. ირანის ისლამური რესპუბლიკა გამართავს დიალოგს ომანის სასულთნოსთან ჰორმუზის სრუტეში მომავალი ადმინისტრირებისა და საზღვაო მომსახურების განსაზღვრის მიზნით, სპარსეთის ყურის სხვა სანაპირო სახელმწიფოებთან კონსულტაციების გზით, მოქმედი საერთაშორისო სამართლისა და ჰორმუზის სრუტის სანაპირო სახელმწიფოების სუვერენული უფლებების შესაბამისად.

6. ამერიკის შეერთებული შტატები რეგიონულ პარტნიორებთან ერთად იღებს ვალდებულებას, შეიმუშაოს საბოლოო, ურთიერთშეთანხმებული გეგმა, რომელიც ითვალისწინებს სულ მცირე 300 მილიარდ აშშ დოლარს ირანის ისლამური რესპუბლიკის აღდგენისა და ეკონომიკური განვითარებისთვის. ამ გეგმის განხორციელების მექანიზმი საბოლოო სახეს მიიღებს 60 დღის ვადაში, საბოლოო შეთანხმების ფარგლებში. ამერიკის შეერთებული შტატები გასცემს ყველა საჭირო ლიცენზიას, გამონაკლისსა და ნებართვას, რომლებიც აუცილებელია შესაბამისი ფინანსური ტრანზაქციების განსახორციელებლად.

7. ამერიკის შეერთებული შტატები იღებს ვალდებულებას, საბოლოო შეთანხმების ფარგლებში, შეთანხმებული განრიგის მიხედვით, გააუქმოს ირანის ისლამური რესპუბლიკის წინააღმდეგ მოქმედი ყველა სახის სანქცია, მათ შორის გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები, ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოს მმართველთა საბჭოს რეზოლუციები, ისევე როგორც აშშ-ის ყველა ცალმხრივი, პირველადი და მეორადი სანქცია. ირანის ისლამური რესპუბლიკა და ამერიკის შეერთებული შტატები აღიარებენ ზემოაღნიშნული სანქციების გაუქმების საკითხის უმნიშვნელოვანეს როლს და გამოხატავენ მზადყოფნას, დაუყოვნებლივ განიხილონ ეს საკითხები მოლაპარაკებებზე, რათა მიაღწიონ ორმხრივ შეთანხმებას.

8. ირანის ისლამური რესპუბლიკა კვლავ ადასტურებს, რომ იგი არ შეიძენს და არ განავითარებს ბირთვულ იარაღს. ამერიკის შეერთებული შტატები და ირანის ისლამური რესპუბლიკა შეთანხმდნენ, გადაწყვიტონ გამდიდრებული მასალის დაგროვილი მარაგების განკარგვის საკითხი იმ მექანიზმის საფუძველზე, რომელიც ორმხრივად იქნება შეთანხმებული მეშვიდე პუნქტში მითითებული განრიგის შესაბამისად; ამასთან, მინიმალურ მეთოდოლოგიას წარმოადგენს ადგილზე მასალის გაღარიბება ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოს ზედამხედველობის ქვეშ. მხარეები ასევე შეთანხმდნენ, განიხილონ გამდიდრების საკითხი და ირანის ისლამური რესპუბლიკის ბირთვულ საჭიროებებთან დაკავშირებული სხვა ურთიერთშეთანხმებული თემები, საბოლოო შეთანხმებაში მისაღები ჩარჩო-პრინციპების შეთანხმების საფუძველზე. საბოლოო შეთანხმება დაადასტურებს ამ პუნქტის დებულებებს. ამერიკის შეერთებული შტატები და ირანის ისლამური რესპუბლიკა აღიარებენ ზემოაღნიშნული ბირთვული საკითხების უმნიშვნელოვანეს როლს და გამოხატავენ მზადყოფნას, დაუყოვნებლივ განიხილონ ეს საკითხები მოლაპარაკებებზე, რათა მიაღწიონ ორმხრივ შეთანხმებას.

9. საბოლოო შეთანხმების მიღწევამდე, ამერიკის შეერთებული შტატები და ირანის ისლამური რესპუბლიკა თანხმდებიან არსებული სტატუს-კვოს შენარჩუნებაზე. ირანის ისლამური რესპუბლიკა შეინარჩუნებს თავისი ბირთვული პროგრამის მიმდინარე სტატუს-კვოს, ხოლო ამერიკის შეერთებული შტატები არ დააწესებს ახალ სანქციებს და რეგიონში დამატებით ძალებს არ განათავსებს.

10. ამერიკის შეერთებული შტატები იღებს ვალდებულებას, რომ ამ ურთიერთგაგების მემორანდუმის ხელმოწერისთანავე და სანქციების გაუქმებამდე, აშშ-ის ხაზინის დეპარტამენტი გასცემს ნებართვებს/გამონაკლისებს ირანული ნედლი ნავთობისა და ნავთობპროდუქტების ექსპორტზე, ისევე როგორც ყველა თანმდევ მომსახურებაზე, მათ შორის საბანკო ტრანზაქციებზე, დაზღვევაზე, ტრანსპორტირებასა და ა.შ.

11. ამერიკის შეერთებული შტატები იღებს ვალდებულებას, ამ ურთიერთგაგების მემორანდუმის ამოქმედებისთანავე სრულად ხელმისაწვდომი გახადოს ირანის ისლამური რესპუბლიკის გაყინული ან შეზღუდული სახსრები და აქტივები. ამერიკის შეერთებული შტატები და ირანის ისლამური რესპუბლიკა მოლაპარაკებების პროცესში ორმხრივად შეთანხმდებიან ამ სახსრების გათავისუფლებასთან დაკავშირებულ პროცედურებზე. აღნიშნული სახსრები, მიუხედავად იმისა, დარჩება ისინი თავდაპირველ ანგარიშზე თუ გადაირიცხება სხვაგან, სრულად გამოყენებადი უნდა გახდეს ირანის ისლამური რესპუბლიკის ცენტრალური ბანკის მიერ დანიშნული ნებისმიერი საბოლოო ბენეფიციარისთვის გადასახდელად. ამერიკის შეერთებული შტატები იღებს ვალდებულებას, შესაბამისად გასცეს ყველა საჭირო ლიცენზია და ნებართვა.

12. ამერიკის შეერთებული შტატები და ირანის ისლამური რესპუბლიკა თანხმდებიან, რომ შეიქმნება აღმასრულებელი მექანიზმი ამ ურთიერთგაგების მემორანდუმის წარმატებული იმპლემენტაციისა და საბოლოო შეთანხმების სამომავლო შესრულების მონიტორინგისთვის.

13. ამ ურთიერთგაგების მემორანდუმის ხელმოწერის შემდეგ, ამავე მემორანდუმის 1-ლი, მე-4, მე-5, მე-10 და მე-11 პუნქტების იმპლემენტაციის დაწყებისა და ამ ზომების უწყვეტად განხორციელების პირობით, ამერიკის შეერთებული შტატები და ირანის ისლამური რესპუბლიკა დაიწყებენ მოლაპარაკებებს საბოლოო შეთანხმებაზე, ექსკლუზიურად სხვა პუნქტებთან დაკავშირებით.

14. საბოლოო შეთანხმება დამტკიცდება გაეროს უშიშროების საბჭოს სავალდებულო ძალის მქონე რეზოლუციით.